Pater Lambertus, frontman in de Vlaamse strijd
Paul Vandermeulen (Bree, 2 maart 1893 – Neerpelt, 30 mei 1975) was een bewogen man in een bewogen tijd. Gevierd jeugdleider van het Algemeen Katholiek Vlaams Studentenverbond (A.K.V.S.), oorlogsvrijwilliger-brancardier, legeraalmoezenier aan het IJzerfront, vooraanstaand leider van de Frontbeweging. Wegens zijn sterke Vlaamse overtuiging en durf werd Paul Vandermeulen in 1917 voor drie maanden verbannen naar het Franse eiland Cézembre. Na de oorlog werd hij collegeleraar met bisschoppelijk schrijfverbod, opkomend voor de gebroodroofde slachtoffers van het Activisme, professor in de wijsbegeerte, drijvende kracht en proost van Frisse Heikracht, mentor van onder meer rector Jozef Neyens en tot voorbeeld voor tal van andere leden van de jeugdbeweging.
Paul Vandermeulen was in zijn tijd een uitzonderlijk figuur. Hij groeide op in een tijd toen er nog van kinderarbeid sprake was, met een schrijnend contrast tussen rijk en arm, toen Nederlands spreken bijna een doodzonde was. Het Vlaamsonvriendelijke onderwijs en de jeugdbeweging maakten van hem een strijdbaar flamingant.
Zo trok Paul Vandermeulen bij het begin van de Eerste Wereldoorlog als vrijwilliger naar het IJzerfront, waar hij geconfronteerd werd met pijn, leed en onrecht. De verdrukking en de vernedering van de gewone Vlaamse soldaat deden in de jonge geestelijke een hevige strijdlust ontvlammen. Door het uitgeven van een frontblaadje legde hij mee de fundamenten van de Frontbeweging. Als brancardier zette hij zelfs zijn eigen leven op het spel, maar toch werd hij omwille van zijn onverzettelijkheid voor drie maanden uit Vlaanderen verbannen.
Na zijn intrede in 1932 in de Achelse Kluis bij de paters trappisten werd zijn kloosternaam pater Lambertus. Hij werd mede-bouwheer van de nieuwe abdij en in 1958 was hij de pionier en stichter van een nieuw trappistenklooster in Kasanza (Belgisch-Kongo), waarvan hij ook de eerste overste werd tot zijn terugkeer naar België in 1963.
Pater Lambertus is één van de figuren die met woord en daad gevochten hebben voor de Vlamingen, de Vlaamse taal en de Vlaamse cultuur vanuit een diep ingeworteld rechtvaardigheidsgevoel. Ter zijner ere werd in Bree een straat naar hem genoemd en een monument opgericht, waar elk jaar op de Vlaamse feestdag aan deze frontman in de Vlaamse strijd een kleine bloemenhulde wordt gebracht.
