Ontsnapte Jan Franssen tweemaal uit de gevangenis van Bree?
Op de Grauwe Torenwal (waar vroeger de prison lag)
In de politierapporten van de 18de eeuw dook het veelbesproken probleem van de brandbriefschrijvers op. In een brandbrief dreigde men met brandstichting en moord, tenzij de bedreigde een geldsom op een aangegeven plaats neerlegde.
Op 1 november 1798 legde Leonard Schouteden uit Tongerlo klacht neer bij de Breese vrederechter Bouvier. Hij had op donderdagavond 25 oktober een brandbrief onder zijn deur gevonden. Hierin werd geëist dat hij ’s anderendaags tegen 10u ’s avonds ergens drie gouden Louis zou leggen, zoniet zou hij in zijn eigen huis levend verbrand worden. De bewuste brandbrief luidde als volgt:
leonardus leren gey sult henodsakt syen van 3 karleynen gelt te leggen op den hasselt weg aen de pael aen kukhof lant daer sal een gaet staen daer moet het tegen vrydag avont om 10uren insyen op pin van u huys in 4 hoeken in den brand gestoken te woorden en souw gey daer imand daer van spreek of bewaeken sult gey nivers niet woorden te wreken aen u huys of aen u persoen daer naer kreyt gey nivers voor bevrees te syen den eersten pael daer gey aen komt op den hasseltweg als gey daer laumerswegsen op wilt gaen
Frans Brouwers uit Tongerlo identificeerde Jan Franssen als de auteur van deze brief. Op 20 januari 1799 opgesloten in de gevangenis van Bree, wist hij hieruit onmiddellijk te ontsnappen: in de nacht van 21 op 22 januari reikte iemand hem werktuigen van buitenaf aan en wel via een venstertje dat uitgaf op de stadsgrachten die toen bevroren waren. Met deze gereedschappen zaagde Franssen een opening in de deur van zijn cel, waarna hij ontsnapte.
Op 14 mei werd hij opnieuw aangehouden. Toen beroemde hij er zich bij de Breese gendarmen op dat hij binnen de twee dagen opnieuw zou ontsnappen en dat diegenen die hem hadden verraden zich dat dan zouden berouwen, want “…myn beste kameraeten hebben my het meest bedrogen…”. Kon Jan Franssen een tweede maal ontsnappen?
Waar of niet waar?
